Σε αυτή την ενότητα θα βρείτε συγκεντρωμένο το σύνολο του πρωτότυπου εκπαιδευτικού υλικού της Δημοκρατικής Παιδείας.
Χωρίζεται σε τρεις κατηγορίες:

  • Η πρώτη, οι δραστηριότητες, περιλαμβάνει ολοκληρωμένες εκπαιδευτικές προτάσεις, έτοιμες για να χρησιμοποιηθούν στις τάξεις.
  • Η δεύτερη κατηγορία, οι οδηγοί, είναι μεθοδολογικές προτάσεις που μπορούν να εφαρμοστούν και να προσαρμοστούν στο γενικότερο εκπαιδευτικό έργο.
  • Η τρίτη κατηγορία, το επιπλέον υλικό για την τάξη, αποτελείται από κείμενα, εικόνες, φωτογραφίες και βίντεο επεξεργασμένα προς μία κατεύθυνση χωρίς όμως τελική ή δεσμευτική πρόταση αξιοποίησης. Το υλικό αυτό μπορεί να προσαρμοστεί στις ανάγκες του/της εκπαιδευτικού ή να αποτελέσει βάση έμπνευσης για τις δράσεις και τα μαθήματα.

Υπάρχει μία ακόμα κατηγορία: πρόκειται για τις επιλεγμένες δράσεις της ομάδας των εκπαιδευτικών που παρακολούθησαν το διετές πρόγραμμα εκπαίδευσης και επιμόρφωσης εκπαιδευτικών της Δημοκρατικής Παιδείας. Σε αυτή την κατηγορία παρουσιάζονται δράσεις που υλοποίησαν οι εκπαιδευτικοί, προτάσεις για δραστηριότητες από όλες τις βαθμίδες και τις ειδικότητες, μεθοδολογικοί οδηγοί-προτάσεις προς συναδέλφους, αλλά και ολόκληρα προγράμματα στα οποία ενέταξαν υλικό της Δημοκρατικής Παιδείας.

Δραστηριότητες

Η εργασία απελευθερώνει

Δραστηριότητα για την καταναγκαστική εργασία στα ναζιστικά στρατόπεδα συγκέντρωσης. Μαθητές και μαθήτριες καλούνται να εξετάσουν ετερογενείς ιστορικές πηγές (κείμενα, μαρτυρίες, φωτογραφίες και μουσική) προκειμένου να στοχαστούν πάνω στο νόημα της φράσης «Arbeit Macht Frei» («Η Εργασία Απελευθερώνει») που οι ναζί συνήθιζαν να τοποθετούν στις εισόδους των στρατοπέδων.

Στόχοι για τους μαθητές και τις μαθήτριες:
Να αναπτύξουν κριτική σκέψη (ενάντια στα φαινόμενα).

Να εμβαθύνουν τη γνώση τους για το ζήτημα της καταναγκαστικής εργασίας στα ναζιστικά στρατόπεδα συγκέντρωσης και για τη σχέση του ναζισμού με τη βιομηχανία.
Να μάθουν πώς να ανασυγκροτούν εννοιολογικά τα γεγονότα, να ελέγχουν και να συνδέουν τις πληροφορίες.

Τη δραστηριότητα μπορείτε να την κατεβάσετε εδώ.

Η καλύτερη μορφή αντιπροσώπευσης

Ένα παιχνίδι διαλόγου και αντιπαράθεσης με θέμα τις διαφορετικές μορφές σύγχρονης αντιπροσωπευτικής οργάνωσης μιας πολιτείας. Με βάση κάποιες υποθετικές αρχές, οι μαθητές και οι μαθήτριες καλούνται να φανταστούν και να υπερασπιστούν, σε ομάδες, έναν τρόπο σύγχρονης αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας. να χρησιμοποιήσουν τα εργαλεία της λογικής και της ρητορικής με σκοπό να χτίσουν πολιτική επιχειρηματολογία για ιδεατούς τρόπους αντιπροσώπευσης.

Στόχοι για τους μαθητές και τις μαθήτριες:
Να ενημερωθούν και να προβληματιστούν για τις διαφορετικές μορφές αντιπροσωπευτικής οργάνωσης μιας πολιτείας.
Να σκεφτούν την αντιπροσώπευση ως δυναμική έννοια με πολλές παραμέτρους.
Να αναπτύξουν επιχειρήματα για την υπεράσπιση αλλά την κριτική μοντέλων σύγχρονης αντιπροσωπευτικής οργάνωσης.
Να κατανοήσουν τη σύνδεση της πολιτικής οργάνωσης με κοινωνικοοικονομικές διαστάσεις.
Να χρησιμοποιήσουν τη φαντασία τους σε ζητήματα πολιτικής οργάνωσης.
Να εμβαθύνουν την εμπειρία τους για τη σημασία της δημοκρατικής οργάνωσης μιας κοινότητας ή ακόμα και μιας πολιτείας.

Τη δραστηριότητα μπορείτε να την κατεβάσετε εδώ.

Η Χάρτα του Ρήγα

Δραστηριότητα για το έργο του Ρήγα Φεραίου και την Επανάσταση του 1821. Η «Χάρτα του Ρήγα» (1797), μολονότι εκ πρώτης όψεως πρόκειται για γεωγραφικό χάρτη της Βαλκανικής χερσονήσου, αποτελεί επαναστατικό μέσο «καθεστωτικής ανατροπής»· ένα πρωτότυπο μανιφέστο για την εξέγερση των λαών, γεμάτο διάσπαρτες ιστορικές πληροφορίες και συμβολικές παραστάσεις –κάτι σαν «φωτογραφικά στιγμιότυπα» του παρελθόντος–, που συμπυκνώνει τον ιστορικό χρόνο σε μια μεγαλειώδη σύνοψη. Οι μαθητές και οι μαθήτριες καλούνται να συνεργαστούν για να διερευνήσουν το πολιτικό και ιδεολογικό περιεχόμενο της Χάρτας του Ρήγα και να περιπλανηθούν κάτω από τον «ελεύθερο ουρανό της ιστορίας» στον χώρο και τον χρόνο της Επανάστασης.

Στόχοι για τους μαθητές και τις μαθήτριες:
Να εμβαθύνουν στο έργο και την επαναστατική δράση του Ρήγα Φεραίου.
Να αναγνωρίσουν τον ταξικό και διαπολιτισμικό χαρακτήρα της Επανάστασης του 1821.
Να σταθούν κριτικά απέναντι στην εθνοκεντρική ιστοριογραφία.
Να προβληματιστούν πάνω στις έννοιες της δημοκρατίας, των πολιτικών δικαιωμάτων, της αυτοδιάθεσης και της αλληλεγγύης των λαών.
Να αντιληφθούν ότι ο ιστορικός χρόνος δεν είναι γραμμικός και ποσοτικός αλλά αστάθμητος και απρόβλεπτος, γεμάτος με εκρηκτικές στιγμές που κουβαλούν ένα ποιοτικό φορτίο.

Τη δραστηριότητα μπορείτε να την κατεβάσετε εδώ.

Κούκλες με προσωπικότητα

Οι Κούκλες με προσωπικότητα είναι μια παιδαγωγική μέθοδος, ένα μακροπρόθεσμο project στο οποίο εργαζόμαστε με μία ή περισσότερες κούκλες σε φυσικό μέγεθος, για την προώθηση της ενσυναίσθησης, για την κατανόηση της διαφορετικότητας, για την ενίσχυση της ικανότητας για δράση στα παιδιά του νηπιαγωγείου.

Στόχοι για τους μαθητές και τις μαθήτριες:
Να αναπτύξουν αυτοεκτίμηση.
Να εκφράσουν τα συναισθήματά τους.
Να ενισχυθεί η συγκέντρωση και η προσοχή τους.
Να αναπτύξουν σεβασμό για τους άλλους και διαφορετικές οπτικές.
Να επιλύουν τα προβλήματα συνεργατικά και δημιουργικά.
Να αναπτύξουν κριτική σκέψη.
Να αναγνωρίζουν προκαταλήψεις και αδικίες και να αντιδρούν.

Τη δραστηριότητα μπορείτε να την κατεβάσετε εδώ.

Μαρτυρίες από το Άουσβιτς

Δραστηριότητα για το Ολοκαύτωμα που βασίζεται στις φωτογραφίες των Ζόντερκομάντο και τη μαρτυρία του Ελληνοεβραίου επιζήσαντα Σλόμο Βενέτσια. Οι μαθητές και οι μαθήτριες καλούνται να εξετάσουν τα διαθέσιμα στοιχεία, όπως ένας ντετέκτιβ κατά την έρευνα του, και να διατυπώσουν υποθέσεις για την πιθανή διαδρομή του φωτογράφου συγκρίνοντας τις φωτογραφίες και τις μαρτυρίες με τον χάρτη του Μπίρκεναου.

Στόχοι για τους μαθητές και τις μαθήτριες:
Να εμβαθύνουν τη γνώση τους για το Ολοκαύτωμα και το σύστημα λειτουργίας των ναζιστικών στρατοπέδων εξόντωσης.
Να σταθούν απέναντι στις προσπάθειες εξάλειψης της μνήμης και της μαρτυρίας των θυμάτων.
Να μάθουν πώς να συνδυάζουν και να συγκρίνουν πληροφορίες και ετερογενείς ιστορικές πηγές.
Να εκτιμήσουν τη δύναμη της μαρτυρίας και την αξία της ως μορφή ιστορικής πηγής.

Τη δραστηριότητα μπορείτε να την κατεβάσετε εδώ.

Μίλα για τον ρατσισμό!

Δραστηριότητα για το θέμα του ρατσισμού με βάση τη μεθοδολογία του θεάτρου του καταπιεσμένου του Boal και αφορμή ένα βίντεο της actionaid. Αυτή η θεατρική μεθοδολογία μπορεί να χρησιμοποιηθεί για οποιοδήποτε θέμα θέλει να δουλέψει η ομάδα, εδώ παραθέτουμε ένα παράδειγμα με θέμα τον ρατσισμό. Κύριος στόχος της δραστηριότητας είναι να διερευνήσουμε το θέμα του ρατσισμού μέσα από τα βιώματα και τις αντιλήψεις μας και όχι να φτιάξουμε ένα θεατρικό δρώμενο. Επίσης, μπορεί να προκύψει ένα σκετς με κάποια άλλη μέθοδο ή αυθόρμητα από μία ιστορία που θέλει να μοιραστεί κάποιος παίχτης της ομάδας. Όλα είναι θεμιτά εφόσον εξυπηρετούν την έκφραση και τη δημιουργικότητα της ομάδας.

Στόχοι για τους μαθητές και τις μαθήτριες:
Να ανοίξουμε τη συζήτηση για τον ρατσισμό.
Να αναπτύξουμε την ενσυναίσθηση.
Να διερευνήσουμε το θέμα του ρατσισμού με διαφορετικό τρόπο.

Τη δραστηριότητα μπορείτε να την κατεβάσετε εδώ.

Παίζουμε και μαθαίνουμε για τις νομικές συμβάσεις για τα δικαιώματα

Παρουσιάζουμε εδώ κάποιους τρόπους με τους οποίους μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε δημιουργικά τα νομικά κείμενα των συμβάσεων για τα δικαιώματα. Χρησιμοποιούμε ως παράδειγμα δύο όχι πολύ γνωστά κείμενα (τη Διακήρυξη των αρχών για την ανοχή στη διαφορετικότητα και τη Σύμβαση για την εξάλειψη της διάκρισης κατά των γυναικών) και τα εξετάζουμε με μεθόδους δραματοποίησης, καλλιτεχνικής δημιουργίας, αλλά και παίρνοντας συνεντεύξεις ή βιντεοσκοπώντας και φτιάχνοντας μικρή ταινία. Οι δραστηριότητες μπορούν εύκολα να τροποποιηθούν και να χρησιμοποιηθούν για κάποια άλλη σύμβαση-διακήρυξη.

Στόχοι για τους μαθητές και τις μαθήτριες:
Να γνωρίσουν τα κείμενα των συμβάσεων.
Να αντιληφθούν τη χρησιμότητα και τον ρόλο των δικαιωμάτων
Να μάθουν τις ιστορικές συνθήκες και τους αγώνες που οδήγησαν στ.ην υπογραφή των συμβάσεων.
Να μάθουν τον ρόλο των διεθνών οργανισμών για τη διασφάλιση των δικαιωμάτων
Να αντιληφθούν πως η προστασία των δικαιωμάτων και των κοινωνικών αρχών αποτε.εί κοινωνικό κεκτημένο που προστατεύει τα άτομα.
Να παίξουν και να φτιάξουν τις δικές τους συμβάσεις, παίρνοντας ενεργό ρόλο στην οργάνωση της δικής τους κοινότητας.

Τη δραστηριότητα μπορείτε να την κατεβάσετε εδώ.

Πού είναι ο Άουγκουστ;

Δραστηριότητα για τον ναζιστικό χαιρετισμό και την πολιτική ανυπακοή με βάση την ιστορική φωτογραφία από τα ναυπηγεία του Αμβούργου το 1936 στην οποία απεικονίζεται ο Άουγκουστ Λαντμέσερ, ένας λιμενεργάτης που αρνήθηκε να χαιρετήσει ναζιστικά κατά τη διάρκεια της τελετής καθέλκυσης του πλοίου «Horst Wessel».

Στόχοι για τους μαθητές και τις μαθήτριες:
Να εμβαθύνουν στη ναζιστική Γερμανία και τον τρόπο ζωής που επέβαλλε, καθώς και στον ναζιστικό χαιρετισμό.
Να προβληματιστούν για την κοινωνική συμμόρφωση και τη δύναμη της μάζας πάνω στο άτομο.
Να αναρωτηθούν για την έννοια της ατομικής ευθύνης.
Να κατανοήσουν τη σημασία της πολιτικής ανυπακοής, της δυνατότητας για «μη συμπόρευση».

Τη δραστηριότητα μπορείτε να την κατεβάσετε εδώ.

Ροκ ενάντια στον ρατσισμό

Δραστηριότητα για την κίνηση «Ροκ Ενάντια στον Ρατσισμό» τη δεκαετία του 1970 στη Βρετανία. Οι μαθητές και οι μαθήτριες παρακολουθούν ένα απόσπασμα από το ντοκιμαντέρ «Who shot the Sheriff?» του Alan Miles με συνεντεύξεις γνωστών μουσικών και καλλιτεχνών που συμμετείχαν στο αντιφασιστικό κίνημα. Στη συνέχεια, αφού συζητήσουν με την υπόλοιπη τάξη για το βίντεο, καλούνται να αναζητήσουν πληροφορίες για μουσικά συγκροτήματα και τη σχέση τους με την πολιτική.

Στόχοι για τους μαθητές και τις μαθήτριες:
Να εμβαθύνουν τη γνώση τους για τον νεοναζισμό στην Ευρώπη.
Να εξετάσουν τις διασυνδέσεις ανάμεσα στις μουσικές υποκουλτούρες και τις πολιτικές ταυτότητες (πώς οι τελευταίες εκφράζονται και ανανοηματοδοτούνται μέσα από τη μουσική).
Να αναγνωρίσουν τη μουσική ως ένα ετερογενές πεδίο αγώνα.

Τη δραστηριότητα μπορείτε να την κατεβάσετε εδώ.

Το Κίνημα της Κορινθιακής Δημοκρατίας

Δραστηριότητα για τη δημοκρατία και τη συλλογική δράση με βάση την κινητοποίηση των ποδοσφαιριστών της «Κορίνθιανς Παουλίστα» τη δεκαετία του 1980 στο Σάο Πάολο της Βραζιλίας. Η ιστορία του Σόκρατες και της παρέας του καλεί τους μαθητές και τις μαθήτριες να επανεξετάσουν προσωπικά τους βιώματα, να ανασκευάσουν την εμπειρική γνώση της καθημερινότητας και να σκεφτούν την έννοια της συλλογικότητας.

Στόχοι για τους μαθητές και τις μαθήτριες:
Να προβληματιστούν πάνω σε ζητήματα που αφορούν τη δημοκρατική λειτουργία και τις διαδικασίες λήψης αποφάσεων σε μια ομάδα.
Να αναρωτηθούν για τον καταμερισμό των ρόλων και αρμοδιοτήτων. Πώς γίνεται; Με τι κριτήρια; Τι εξυπηρετεί;
Να πραγματευτούν τη σχέση των διεκδικήσεων για ισότητα με την έννοια της δημοκρατίας.
Να σταθούν κριτικά απέναντι στο συγκεντρωτικό μοντέλο διοίκησης που κυριαρχεί στο σύγχρονο ποδόσφαιρο, αλλά και στους περισσότερους τομείς της κοινωνικής ζωής.
Να φανταστούν, να προτείνουν και να επεξεργαστούν ιδέες για τη διεύρυνση και εμβάθυνση της δημοκρατίας στο σχολείο ή και αλλού.
Να εμβαθύνουν τη γνώση τους για τα μοντέλα λαϊκής βάσης στο ποδόσφαιρο.

Τη δραστηριότητα μπορείτε να την κατεβάσετε εδώ.

Υψωμένες γροθιές στον αέρα

Δραστηριότητα για τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις φυλετικές διακρίσεις με βάση τον συμβολικό χαιρετισμό των Αμερικανών αθλητών Τόμμι ΣμιΘ και Τζων Κάρλος κατά τη διάρκεια της απονομής στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Μεξικού το 1968. Οι μαθητές και οι μαθήτριες κατεργάζονται τις «ανοίκειες» εικόνες της απονομής και ανασυνθέτουν τα στοιχεία της αφήγησης αξιοποιώντας τις προστιθέμενες πληροφορίες που προσφέρονται.

Στόχοι για τους μαθητές και τις μαθήτριες:
Να εμβαθύνουν στην ιστορία των κοινωνικών αγώνων για τα ανθρώπινα δικαιώματα.
Να αναγνωρίσουν τον αγωνιστικό και βαθύτατα πολιτικό χαρακτήρα της κοινωνικής πραγματικότητας.
Να εξετάσουν τη σχέση των διεκδικήσεων της ισότητας και της ελευθερίας με τη δημοκρατία.
Να προβληματιστούν για τη σχέση αθλητισμού και πολιτικής.
Να εξοπλιστούν με επιχειρήματα απέναντι στη «θεωρία των δύο άκρων».

Τη δραστηριότητα μπορείτε να την κατεβάσετε εδώ.

Οδηγοί

Συνοπτικός οδηγός προφορικής ιστορίας

Εδώ θα βρείτε:
Tα απαραίτητα εργαλεία για τις εκπαιδευτικές ομάδες που επιθυμούν να υλοποιήσουν δράσεις και προγράμματα προφορικής ιστορίας.
Την αποσαφήνιση του όρου «προφορική ιστορία» και τη σχέση του με τη δημοκρατική παιδεία.
Πληροφορίες για την οργάνωση σχεδίου εργασίας προφορικής ιστορίας.
Τις διάφορες θεματικές της προφορικής ιστορίας που προάγουν τη δημοκρατική παιδεία.
οδηγίες σχετικά με τη συνέντευξη και τον απαιτούμενο τεχνικό εξοπλισμό.
Παραδείγματα σχολείων που εφαρμόζουν τη μέθοδο της προφορικής ιστορίας στη σχολική τάξη.
Παραδείγματα ομάδων προφορικής ιστορίας που συγκροτούνται στο πλαίσιο μια τοπικής κοινωνίας.

Τον οδηγό μπορείτε να τον κατεβάσετε εδώ.

Οδηγός Augusto Boal

Η μεθοδολογία που ακολουθεί είναι εμπνευσμένη από τις μεθόδους του «Θεάτρου του Καταπιεσμένου» του Αουγκούστο Μποάλ (Augusto Boal). Στόχος είναι η ομάδα να προσεγγίσει διάφορα ζητήματα που την αφορούν μέσα από το θέατρο, με τις απαραίτητες κάθε φορά προσαρμογές. Το υπό συζήτηση θέμα μπορεί να αποτυπωθεί σε μια παγωμένη εικόνα που θα φτιάξουν τα ίδια τα σώματα των μελών της ομάδας. Στη συνέχεια, αυτή η εικόνα μπορεί να δραματοποιηθεί περαιτέρω ώστε να αφηγηθεί μια ιστορία καταπώς η ίδια η ομάδα θα επιλέξει.

Τον οδηγό μπορείτε να τον κατεβάσετε εδώ.